حقيقت در ساعت و زمان آن منبع هوش و عرفان روى به ابو حنيفهء كوفى آورده فرمود كه : آن مسافر با اضطرار بايد كه متوارى به عقب جدار و متوقّى از چشم جار گشته و صيانت خود از شطوط أنهار و مكان مسقط ثمار و محافظت خود از استقبال قبله و استدبار و احتراز از سايهء أشجار كه مهبط رجال أشرار و أبرار بود و از موضع لعن و انكار نموده در آن هنگام در غير اين محالّ و مقام هر چه خواهد به عمل آرد . باز أبو حنيفه گفت : اى پسر معصيت از كه سانح و صادر گردد از طوايف بشر يا از حضرت غنىّ أكبر ؟ أبى ابراهيم موسى بن جعفر عليه السّلام فرمود كه : يا شيخ أمر معصيت و أفعال منكر از سه وجه بدر نيست . وجه اوّل : آنكه از حضرت مهيمن قادر بود و أصلا بنده را در آن هيچ نوع قدرت و أثر نبود پس حكيم را سزاوار و در خور نيست كه بنده را بفعل خود كه أصلا آن عبد را قدرت و أثر در آن فعل منكر نباشد معذّب گرداند . و وجه ثانى : آنكه آن فعل معصيت از بنده و ربّ العزّت صادر به شركت و در حضرت ربّ العالمين أقوى الشّريكين است و شريك أكبر را جدير و درخور نيست كه شريك أصغر را بذنب كه بوسيلهء ارتكاب معصيت و فعل منكرى بشركت يك ديگر مصدر گردانيدند مؤاخذه نمايد . و وجه ثالث : آنكه أفعال معاصى بالتّمام از بندهء عاصى صادر و سانح گشته و أصلا ايزد عزيز را در آن چيز قدرت و أثر نبود عفو و عذاب أمثال اين معاصى موقوف بمشيّت واجب تعالى است اگر خواهد عفو نمايد و اگر نخواهد عقوبت فرمايد .